Η Julia Klöckner, η Γερμανίδα Υπουργός Γεωργίας, δήλωσε [1] ότι τη Δευτέρα 15 Απριλίου θα υπερψηφίσει τη νέα Οδηγία της Ε.Ε. για τα πνευματικά δικαιώματα, στην οποία συμπεριλαμβάνονται τέσσερα άρθρα καταστροφικά για τις ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις στο χώρο της Τεχνολογίας Πληροφοριών και Επικοινωνιών (εννοείται ότι η Ελληνική Ένωση Νεοφυών Επιχειρήσεων δεν πήρε χαμπάρι), για τα δικαιώματα ορθής χρήσης (fair use), την ελευθερία έκφρασης, ανεξάρτητης δημιουργίας, διασκευής, ακόμη και για την ελευθερία του Τύπου και για τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών του διαδικτύου.
Τόσο στο Twitter, όσο και στο Facebook, έχω ασχοληθεί πολύ με την προωθούμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (στην οποία ανήκει άλλωστε κατ’ αποκλειστικότητα η νομοθετική πρωτοβουλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση), το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και το λόμπι των εκδοτών (βιβλίων, ηχογραφημάτων, ταινιών) “μεταρρύθμιση” για τα πνευματικά δικαιώματα και ειδικά σε ό,τι αφορά το διαδίκτυο. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, αυτή η “μεταρρύθμιση” θα δώσει “επιτέλους” στους δημιουργούς μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στο τι γίνεται στο διαδίκτυο με το έργο τους, μετά από πολλά χρόνια “κατάχρησης” με τη “συνενοχή” των γιγάντων του διαδικτύου, η οποία οδήγησε τους δημιουργούς στην ανέχεια λόγω διαφυγόντων κερδών.
Εδώ θα εξετάσουμε τέσσερα επίμαχα άρθρα: τα άρθρα 3, 11, 12 και 13. Σημειώστε ότι τα 11, 12 και 13 έγιναν, στην τελευταία τροποποίηση 15, 16 και 17. Το νομοσχέδιο (στο αγγλικό κείμενο) μπορείτε να το διαβάσετε εδώ. Θα ξεκινήσουμε με το άρθρο 13 (νυν 17). Ξεκαθαρίζω επίσης ότι ο σχολιασμός βασίζεται στο επίσημο κείμενο στα Αγγλικά και όχι σε οποιαδήποτε άλλη μετάφρασή του.
Ξεκαθαρίζω επίσης ότι, με τόσα άρθρα και τόσες αναφορές που έχουν γραφτεί επί του θέματος από ειδήμονες των θεμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, από βιβλιοθηκονόμους, από ειδικούς σε θέματα προσωπικών δεδομένων και ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης, κανένας ευρωβουλευτής δεν έχει δικαίωμα να ισχυρίζεται ότι “δεν ξέρει”, ούτε ότι οι ειδήμονες αυτοί “έχουν πέσει θύματα παραπληροφόρησης”. Ως εκ τούτου, ο καθένας ψηφίζει με βάση τις (όποιες) αρχές του και τα συμφέροντα που πραγματικά θέλει να εξυπηρετήσει, άσχετα από το τι λέει παραέξω. Κι επειδή ξέρω να διαβάζω ανάμεσα απ’ τις γραμμές, σχολιάζω και ανάλογα.
Αυτός ο ιστότοπος προβαίνει σε διαμαρτυρία ενάντια σε τμήματα της προγραμματιζόμενης “μεταρρύθμισης” της νομοθεσίας που διέπει τα των πνευματικών δικαιωμάτων της ΕΕ, η οποία σύντομα θα εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση θα περιορίσει σοβαρά το ελεύθερο Διαδίκτυο. Σύμφωνα με αυτήν, ακόμη και οι πιο μικρές εταιρείες θα πρέπει, εφόσον κλείσουν τρία χρόνια λειτουργίας ή ο ετήσιος τζίρος τους ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια ευρώ, να χρησιμοποιούν φίλτρα ανάρτησης για όλο το περιεχόμενό τους (άρθρο 13). Αυτά τα φίλτρα, ωστόσο, είναι επιρρεπή σε λάθη και τεχνικά ελλιπή, ενώ είναι πολύ εύκολη η κατάχρησή τους για την άσκηση προληπτικής λογοκρισίας, η οποία απαγορεύεται από το άρθρο 14 του Συντάγματός μας.
Επιπλέον, με την απαίτηση του άρθρου 13 για φίλτρα “πρόληψης” της “προσβολής πνευματικής ιδιοκτησίας”, θα μετατραπεί η Ευρώπη σε ολιγοπώλιο που θα το λυμαίνονται τρεις αμερικανικές εταιρείες που έχουν έτοιμη τέτοια τεχνολογία για να την εμπορευτούν: Google, Facebook, Audible Magic (η τελευταία έχει μάλιστα δαπανήσει πολλά χρήματα για την προώθηση αυτής της “μεταρρύθμισης”). Αυτές οι εταιρείες θα εξετάζουν ό,τι πάμε να δημοσιεύσουμε, αναρτήσουμε, επισυνάψουμε σε ιδιωτικές επικοινωνίες, ακόμη και το ίδιο το περιεχόμενο των ιδιωτικών μας επικοινωνιών – και θα αποφασίζουν αν θα επιτραπεί η δημοσίευση, ανάρτηση, επισύναψη ή αποστολή του προς τον παραλήπτη. Μιλάμε για κατάφωρη κατάργηση ακόμη και του ίδιου του απορρήτου των επικοινωνιών.
Επίσης, το άρθρο 13 τις υποχρεώνει να αποκτούν άδειες για την ανάρτηση έστω και ελάχιστων αποσπασμάτων κειμένων από προϊόντα Τύπου, προκειμένου να συμμορφώνονται με τα αποκαλούμενα βοηθητικά δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας για εκδότες τύπου – ancillary copyright for press publishers (άρθρο 11).
Τέλος, λόγω του άρθρου 12, οι δημιουργοί και οι συγγραφείς έχουν χειρότερη διαπραγματευτική θέση από όσο προηγουμένως απέναντι στους εκδότες. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά την ελευθερία της γνώμης, της τέχνης και του Τύπου, ενώ οι μικροί δημιουργοί, για τους οποίους παραπλανητικά και ψευδώς κόπτονται οι υποστηρικτές αυτής της “μεταρρύθμισης”, δεν πρόκειται να δουν κανένα οικονομικό ή ηθικό όφελος: αντίθετα, θα υποστούν οικονομική ζημία.
Κι αυτό δεν το ισχυρίζομαι εγώ, αλλά ο Ulrich Kelber, ο επικεφαλής της γερμανικής Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Ο άνθρωπος είναι επιστήμονας της Πληροφορικής, κι έτσι έχει το γνωστικό υπόβαθρο για να κατανοήσει τις συνέπειες της προταθείσας οδηγίας για τα πνευματικά δικαιωμάτα (η οποία προωθείται από πανίσχυρα λόμπι και από το Γερμανό ευρωβουλευτή Axel Voss, ο οποίος έχει πιαστεί να ψεύδεται επανειλημμένα και ασύστολα). Η οδηγία αυτή θα τεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου είτε την επόμενη εβδομάδα είτε στο τέλος του μήνα και το Άρθρο 13 της εν λόγω οδηγίας απαιτεί από τις διαδικτυακές πλατφόρμες και κοινότητες να αποτρέπουν την ανάρτηση/αποστολή/δημοσίευση υλικού που θα κρίνεται αυτόματα από κατάλληλους τεχνολογικούς μηχανισμούς (δηλαδή φίλτρα) ότι «παραβιάζει πνευματικά δικαιώματα», αντί, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, να διασφαλίζεται η ταχεία αφαίρεση τυχόν τέτοιου υλικού.
Εδώ και λίγες εβδομάδες, ο κύριος Axel Voss, ο βασικός υποστηρικτής των άρθρων 11 και 13 της διαβόητης μεταρρύθμισης για τα πνευματικά δικαιώματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει βγει στη γύρα κι επιμένει ότι όλες οι επικρίσεις για την επερχόμενη ενωσιακή οδηγία για τα πνευματικά δικαιώματα είναι εσφαλμένες. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα τον είδαμε να κάνει απίστευτα παραπλανητικές δηλώσεις για το ποιες διαδικτυακές υπηρεσίες θα επηρεαστούν από αυτό το νόμο, αφήνοντας μόνο μια άνευ σημασίας εξαίρεση για εταιρείες ηλικίας μικρότερης των τριών ετών. Και τώρα, η πολιτική του ομάδα στην Ευρωβουλή, το συντηρητικό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (γνωστό κι από τις ρατσιστικές θέσεις του επικεφαλής του, Manfred Weber), δημοσίευσε μια εξόχως παραπλανητική συνέντευξή του, στην οποία εμφανίζεται να ισχυρίζεται πράγματα που μας κάνουν ν’ αναρωτιόμαστε αν κι ο ίδιος γνωρίζει τι προβλέπει το Άρθρο 13 ή αν είναι καθ’ έξιν και κατ’ επάγγελμα ψεύτης.
Ήταν Ιούλιος και διανύαμε την τρίτη χρονιά της οικονομικής μας κρίσης, και δεύτερη χρονιά των μνημονίων. Σ’ ένα ΤΕΙ της άμοιρης ετούτης χώρας, ο επιστημονικός υπεύθυνος ενός σχετικά εξειδικευμένου μαθήματος, που λογάριαζε τον εαυτό του ως έναν από τους ευνοούμενους της τότε κυβέρνησης, που ήτανε και σούπερ πατριωτική, έβγαλε προκήρυξη με την οποία ζητούσε ωρομίσθιο συνεργάτη (ΕΔΙΠ – Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό) για τη διδακτική υποστήριξη του εργαστηρίου του μαθήματός του.
Βλέπετε, την προηγούμενη χρονιά, λόγω περικοπών, δεν είχε, γιατί η προηγούμενη Υπουργός είχε απολύσει σχεδόν όλους τους ωρομίσθιους διδάσκοντες. Κι επειδή ο καθηγητής ήθελε να προσλάβει ξανά έναν παλιό του συνεργάτη, όρισε πενθήμερη προθεσμία υποβολής αιτήσεων. Παρόλο που η προθεσμία ήταν επίτηδες ασφυκτική, πρόλαβαν να κατατεθούν κάμποσες υποψηφιότητες, ακόμα κι από άτομα με ακαδημαϊκά και άλλα προσόντα εντελώς άσχετα με το αντικείμενο του μαθήματος.
Και που λέτε, μια Παρασκευή του Αυγούστου, στις τρεις το μεσημέρι, δημοσιεύεται – εννοείται χωρίς καμία ειδοποίηση προς τους υποψηφίους με email ή τηλεφώνημα και χωρίς να έχει οριστεί από πριν η ημερομηνία ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων – στην online πλατφόρμα του ΤΕΙ η κατάταξη των υποψηφίων. Οι πρώτοι τρεις ήταν οι εξής:
Ένας υποψήφιος που το αρχικό του πτυχίο δεν είχε καμία σχέση με το αντικείμενο, το μεταπτυχιακό του ήταν σχετικά κοντά στο αντικείμενο, αλλά δεν ήταν πάνω σ’ αυτό, αλλά ήταν ο παλιός συνεργάτης του καθηγητή. Το αίμα νερό δε γίνεται!
Ένας υποψήφιος με εντελώς άσχετο πτυχίο κι ακόμα πιο άσχετο μεταπτυχιακό, χωρίς καμία διδακτική εμπειρία.
Ένας υποψήφιος που στις προπτυχιακές και μεταπτυχιακές του σπουδές περιλαμβανόταν το συγκεκριμένο αντικείμενο, το διδακτορικό του ήταν ακριβώς αυτό το αντικείμενο, το είχε διδάξει στο παρελθόν, και μάλιστα το είχε διδάξει και στο συγκεκριμένο ΤΕΙ, έχοντας αποσπάσει στις εσωτερικές κι εξωτερικές αξιολογήσεις καλύτερη βαθμολογία ακόμα κι από τον ίδιο τον επιστημονικό υπεύθυνο του μαθήματος.
Σημειώστε επίσης ότι ως καταληκτική προθεσμία για την υποβολή ενστάσεων είχε ορίσει το μεσημέρι της Δευτέρας που ερχόταν, ώρα δώδεκα. Κατάλληλα διαλεγμένη προθεσμία, για να μην προλάβει κανείς να υποβάλει ένσταση.
Παρόλα αυτά, ο τρίτος στην κατάταξη προλαβαίνει και υποβάλει ένσταση μέσα στην προθεσμία. Καλείται από την αρμόδια Επιτροπή να έρθει και να υποστηρίξει την ένστασή του. Και η Επιτροπή τον δικαιώνει και τον βγάζει πρώτο στην κατάταξη. Ποια ήταν η αντίδραση του επιστημονικού υπεύθυνου του μαθήματος; Μαντέψτε:
Ακύρωσε την προκήρυξη και δεν προσέλαβε κανέναν. Έτσι, το μάθημα έγινε και εκείνη τη χρονιά χωρίς εργαστηριακό συνεργάτη. Ή θα προσλάμβανε αυτόν που ήθελε ή κανέναν – my way or no way.
Εννοείται ότι όλα αυτά είναι αποκυήματα της νοσηρής φαντασίας μου και τα έχω κατεβάσει από τη στομάχα μου. Τέτοια πράγματα δε γίνονται στα ελληνικά ΤΕΙ και ΑΕΙ, των οποίων οι διοικήσεις και τα μέλη ΔΕΠ είναι υποδείγματα εντιμότητας, ευθυκρισίας κι ακεραιότητας και κρατούν ψηλά το λάβαρο της αξιοκρατίας. Δεν επιλέγουν ποτέ άσχετους ή ημετέρους να διδάξουν μαθήματα. Δε βγάζουν ποτέ φωτογραφικές προκηρύξεις για θέσεις εργασίας ή για προμήθειες, ούτε βγάζουν πίνακες κατάταξης υποψηφίων για κάποια θέση στη λήξη της βάρδιας την Παρασκευή, με προθεσμία κατάθεσης ενστάσεων το μεσημέρι της Δευτέρας που ακολουθεί, μην τυχόν και προλάβουν όσοι ενδιαφέρονται να υποβάλουν ένσταση να την καταθέσουν. Και, αν δικαιωθεί κάποιος που υπέβαλε ένσταση, ποτέ μα ποτέ δεν ακυρώνουν την προκήρυξη, ούτε κάνουν σαν κακομαθημένα πεντάχρονα. Τέτοια πράγματα δε γίνονται στα ελληνικά ακαδημαϊκά ιδρύματα. Tα μόνα πρoβλήματα των ελληνικών ΑΕΙ και ΤΕΙ είναι, όπως όλοι ξέρουμε, το ακαδημαϊκό άσυλο κι ο “Ρουβίκωνας”.
Ειλικρινά δε θυμάμαι ούτε ένα μήνα της ζωής μου που να πέρασε χωρίς την ακατάσχετη γκρίνια καθηγητών, δημοσιογράφων, πολιτικών και αστυνομικών για την “εγκληματικότητα” στα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Αν τους πιστέψουμε, τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ αυτής της χώρας είναι χώροι όπου δε γίνεται τίποτε άλλο παρά μόνο διακίνηση ναρκωτικών, βανδαλισμοί και κλοπές.
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει εγκληματικότητα στα πανεπιστήμια και στα ΤΕΙ, αλλά το μίγμα της δεν είναι αυτό που μας λένε οι ομιλούσες κεφαλές των παντελώς απαξιωμένων δελτίων ειδήσεων, ούτε οι ξερόλες κοντυλοφόροι που, προ ολίγων ετών, μιλούσαν με θαυμασμό για το ακαδημαϊκό μοντέλο της Τουρκίας του Ερντογάν, στης οποίας τα πανεπιστήμια απαγορεύεται η διδασκαλία της Εξέλιξης ως αντίθετης με το Κοράνι. Ναι, υπάρχουν κλοπές και βανδαλισμοί. Έχω υπόψη μου και φαινόμενα επιθέσεων σε κοπέλες που κυκλοφορούσαν σε τέτοιους χώρους το βράδυ. Και, φυσικά, δεν έχουν λείψει ποτέ οι φασαρίες μεταξύ των παρατάξεων.
Στο μακρινό 2011, όταν άρχιζε να δείχνει τα δόντια της η κρίση, ένας νέος επιστήμονας, ορμώμενος από κάποια μεγάλη επαρχιακή πόλη της χώρας μας, αποφάσισε να ξεκινήσει τη δική του επιχειρηματική προσπάθεια στο χώρο της Πληροφορικής. Έβλεπε ότι οι συμβάσεις που είχε με διάφορους εργοδότες λήγανε και μάλιστα χωρίς πιθανότητα ανανέωσης λόγω επερχόμενων κλεισιμάτων επιχειρήσεων κ.α., οπότε πήρε τη μεγάλη απόφαση. Βρήκε έναν κάπως εξειδικευμένο κλάδο στον οποίο είχε ήδη εμπειρία, προσέλαβε και δυο part-time προγραμματιστές, μέτρησε τις οικονομικές του δυνάμεις και άρχισε, πατώντας σε μια σχετικά καταξιωμένη πλατφόρμα ανοιχτού κώδικα, να εξελίσσει τη δική του πρόταση.
Επιβατηγό οικογενειακό (δηλαδή με δυνατότητα μεταφοράς πέντε ατόμων) αυτοκίνητο της μεγαλομεσαίας κατηγορίας (D-segment), που αγοράζεται μαζικά από μεγάλες εταιρείες και παρέχεται ως ανταμοιβή ή/και κίνητρο στα μεσαία και ανώτερα εμπορικά και εκτελεστικά τους στελέχη (sales representatives και executives αντίστοιχα) για τις επαγγελματικές και προσωπικές-οικογενειακές τους μετακινήσεις. Αν παράγεται από κάποια εταιρεία “γοήτρου”, ονομάζεται compact executive car ή executive car, ανάλογα με το αν προορίζεται για μεγαλομεσαίο ή ανώτερο στέλεχος.
Τυπικά παραδείγματα είναι, για την ευρωπαϊκή αγορά:
Ford Cortina και οι διάδοχοί της (Sierra, Mondeo)
Audi 80 και ο διάδοχός του, το Α4
BMW σειράς 3
Opel Ascona και οι διάδοχοί του (Vectra, Insignia)
Mercedes-Benz 190E και οι διάδοχοί της (A-Klasse και CLA-Klasse – εσχάτως – και C-Klasse)
Η επιλογή εταιρικών αυτοκινήτων αποτελεί κατά κανόνα συναρμοδιότητα της Διεύθυνσης Προσωπικού (νυν “Ανθρωπίνων Πόρων”) και των Λογιστών της εταιρείας. Η μάρκα, και τα μοντέλα που επιλέγονται προς αγορά και απονομή στα στελέχη προσδιορίζονται με βάση το εκτιμώμενο κόστος συντήρησης και το image που θέλει η εταιρεία να επιτύχει. Στην πραγματικότητα, η εταιρεία πληρώνει τα μαλλιοκέφαλά της, ανεξάρτητα από μάρκα, γιατί, ακόμα και για τις προσωπικές του μετακινήσεις, το στέλεχος οδηγεί σαν απίστευτος κάφρος και βγάζει το άχτι του που τόσα χρόνια φοβόταν μην καβαλήσει κανένα πεζοδρόμιο και σπάσει κανένα ψαλίδι ή πάθει κανένα ατύχημα. Τώρα όμως που τα σέρβις και τα τζερεμέδια τα πληρώνει άλλος, ποιος την πιάνει τη στελεχάρα!
Οι αποφάσεις που αφορούν διαμορφώσεις κινητήρων και επιπέδων εξοπλισμού αποτελούν προϊόν προσεκτικής μελέτης της Διεύθυνσης Ανθρωπίνων Πόρων, ώστε να αντανακλούν τη θέση του εκάστοτε στελέχους μέσα στην εταιρική τροφική αλυσίδα και να ενισχύουν το κόμπλεξ ανωτερότητας του στελέχους έναντι των υφισταμένων του και το κόμπλεξ κατωτερότητάς του έναντι των ανωτέρων του.
Νομίζω ότι είναι ασφαλές να πω ότι δεν υπάρχει άνθρωπος οποιασδήποτε ηλικίας σ’αυτή τη χώρα που να μην έχει ακούσει έστω και μια φορά κάποιο τραγούδι του Πασχάλη Αρβανιτίδη. Αγαπήθηκε πολύ για την εξαιρετική του φωνή και ερμηνεία άλλωστε και σχεδόν κάθε σπίτι είχε δίσκους και κασέτες του. Όπως όλοι οι συνομήλικοί μου, έτσι κι εγώ μεγάλωσα μ’αυτόν.
Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, ένα πολύ μεγάλο μέρος της παραγωγής του δε μπόρεσε ποτέ να με αγγίξει. Ειδικά από τη δεκαετία του 1980 και μετά, οι δίσκοι του είχαν πολύ “έρμα”: Από τα δέκα, μπορεί και δεκαπέντε, τραγούδια του δίσκου, άντε ν’αξίζανε (ή να ήταν απλώς ανεκτά) τα τρία. Όλα τα υπόλοιπα ήταν εκεί μόνο για να γεμίζουν χώρο. Επιπλέον, κακά τα ψέματα: Τους τραγουδιστές και τα συγκροτήματα που διαλέγουμε ουσιαστικά τους διαλέγουμε για να λειτουργούν σαν εκπρόσωποι της ψυχής μας, για να πουν με τα τραγούδια τους αυτά που εμείς δε μπορούμε να βάλουμε στο χαρτί ή δεν τολμάμε να ξεστομίσουμε. Ο Πασχάλης είχε πάψει ήδη από τα δεκαπέντε μου να μπορεί να παίξει αυτόν το ρόλο. Δε μ’άγγιζε πια.
Το δισκογραφικό ντεμπούτο του Πασχάλη Αρβανιτίδη (και κύκνειο άσμα των Olympians) ως σόλο τραγουδιστή. Πηγή: Discogs
Τυχαίνει να έχω μια συμπαθητική δισκοθήκη: καμιά σαρανταριά βινύλια και κάπου τριακόσια πενήντα CD. Κάποια μέρα, τράβηξε την προσοχή μου, για πρώτη φορά μετά από είκοσι και βάλε χρόνια, το δισκογραφικό ντεμπούτο του Πασχάλη. Ήταν ένας δίσκος του 1972, που κανονικά θα έπρεπε να είχε κυκλοφορήσει με το όνομα των Olympians, που τότε είχαν στη δύναμή τους τους εξαιρετικούς Παντελή Δεληγιαννίδη (κιθάρα) και Γιώργο Ζηκογιάννη (μπάσο), αλλά, λόγω κάποιων μεθοδεύσεων, κυκλοφόρησε ως “Πασχάλης & Olympians”, όπως διαβάζουμε στη συνέντευξη του Άλκη Κακαλιάγκου, κιμπορντίστα των Olympians, στο MusicHeaven. Στην πραγματικότητα, τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά από ό,τι τα θυμάται ο κ. Κακαλιάγκος: Στο εξώφυλλο δεν υπάρχει καμία αναφορά στο συγκρότημα – τους σβήσανε κανονικά, όπως έσβησε ο Στάλιν τον Νικολάι Γιεζόφ. Η μοναδική αναφορά στο συγκρότημα ήταν ένα “Συμμετέχουν οι OLYMPIANS” στο οπισθόφυλλο, μεταξύ του καταλόγου των τραγουδιών και του συνοδευτικού κειμένου, σα να ήταν μια “φιλική συμμετοχή” ή σα να ήταν ένα άσχετο support συγκρότημα αποτελούμενο από μουσικούς που τα ονόματά τους δεν είχαν καμία σημασία. Προφανώς, το μήνυμα ήταν ότι “οι Olympians ψόφησαν, ξεχάστε τους, τώρα μόνο Πασχάλης”.
Παρόλο που για χρόνια, ειδικά στην παιδική μου ηλικία, μου άρεσαν κάμποσα από εκείνα τα τραγούδια, τώρα πια καταλαβαίνω ότι ήταν ένας δίσκος χωρίς ιδιαίτερη συνοχή, σαν ανάλυση νεοκλασικού οικονομολόγου ένα πράγμα. Ίσως γιατί ήταν επιλογή απο΄τα πιο πετυχημένα singles των Olympians κατά την προηγούμενη διετία-τριετία και δεν είχε γραφτεί ούτε ένα τραγούδι ειδικά γι’ αυτόν, κάτι σαν “Best of Olympians 1970-1971”, άσχετο αν, όπως είπαμε, κυκλοφόρησε με το όνομα του Πασχάλη. Φαινόταν βέβαια μια προδιάθεση εκ μέρους του Πασχάλη να διασκευάζει με ελληνικό στίχο ξένα τραγούδια, όπως φαινόταν και η προτίμησή του – εκείνα τα χρόνια – σε χριστιανοψυχεδελοχίπικο υλικό που είχε ήχο αντίστοιχο με αυτό του Cliff Richard και του Roberto Carlos (του τραγουδιστή, όχι του ποδοσφαιριστή!). Προσωπικά, ακόμα απορώ πώς το “Ευχές Για Σας”, διασκευή του “Here’s To You”, ένα τραγούδι-ύμνος για τους αναρχικούς Sacco & Vanzetti (γίνεται μάλιστα αναφορά στην ταινία από την οποία προέρχεται στο οπισθόφυλλο του δίσκου!), κατάφερε να ξεφύγει από την άγρυπνη λογοκρισία, πώς δεν κατασχέθηκαν εξαιτίας του όλες οι κόπιες του δίσκου την επομένη της κυκλοφορίας του, και πώς ο ίδιος ο τραγουδιστής και οι συντελεστές του δίσκου δεν ήρθαν σε επαφή με την “αρχαιοελληνική φιλοξενία” της ΕΑΤ-ΕΣΑ. Αλλά αυτό το τραγούδι συγκαταλέγεται στις καλές στιγμές του δίσκου.
Αυτό όμως που αρχικά μου φαινόταν διασκεδαστικό και τώρα πια μου φαίνεται πολύ ενοχλητικό είναι η διασκευή του τραγουδιού “Lola” των Kinks. Για όσους δεν το έχετε ακούσει (πολύ κακώς) από το πρωτότυπο, θα πω ότι είναι ένα ροκ τραγούδι με θέμα τη γνωριμία και ερωτική επαφή ενός άβγαλτου νεαρού άντρα με μια τρανς, τη Lola. Συνεπές προς το πνεύμα της σεξουαλικής απελευθέρωσης, το τραγούδι εμφανίζει τον αφηγητή να έχει απολαύσει τη γνωριμία του με τη Lola, να την αποδέχεται γι’αυτό που είναι και να την αγαπάει γι’αυτό που είναι.
Μάλιστα, οι Kinks στην αφήγησή τους δίνουν αυτενέργεια (agency) στη Lola και την εμφανίζουν να παίρνει αυτή την πρωτοβουλία για να προσεγγίσει το νεαρό αφηγητή. Το τραγούδι αυτό διασκευάστηκε κι από τους Olympians και συμπεριλήφθηκε στο δισκογραφικό τους κύκνειο άσμα, που τελικά έγινε ντεμπούτο του Πασχάλη. Ωστόσο, το τραγούδι κυριολεκτικά τοποθετήθηκε στο κρεβάτι του Προκρούστη και, παρόλο που η μουσική απόδοση δεν είναι καθόλου άσχημη (με Ζηκογιάννη, Κακαλιάγκο και Δεληγιαννίδη το μουσικό αποτέλεσμα είναι λίγο-πολύ εγγυημένο), ο Πασχάλης (credits όπως αναφέρονται στην ετικέτα του δίσκου: R. Douglas Davies – Π. Αρβανιτίδης) ανέλαβε την “προσαρμογή” του τραγουδιού στα “χρηστά ήθη” της τότε ελληνικής κοινωνίας:
Αφαιρεί την πρωτοβουλία από τη Λόλα. Αυτός που την πλησιάζει είναι ο αφηγητής. Αναφέρει τη βαριά φωνή της, αρχικά σαν ένα γοητευτικό χαρακτηριστικό, αλλά μετά: “κάτι νομίζω δεν πάει καλά, γιατί όλοι μου λένε πρόσεχε καλά με τη Λόλα”, και στη συνέχεια “δε μπορούσα να το φανταστώ πως μπορεί να ήτανε στ’αλήθεια αυτό για τη Λόλα” – δηλαδή μας λέει “Παναγιά μου και Χριστέ μου, τι πήγα να πάθω ο δόλιος, πώς τη γλίτωσα!” Και το τραγούδι κλείνει με το “τώρα το ξέρω και προσέχω πολύ τα κορίτσια που έχουνε βαριά φωνή σαν τη Λόλα”. Γιατί προφανώς κυκλοφορούν αρκετές τραβεστί εκεί έξω, οι οποίες προσπαθούν να ξελογιάσουν αθώους άντρες και να τους “χαλάσουν”.
Πραγματικά, ο Πασχάλης κατάφερε και πετσόκοψε εντελώς το τραγούδι. Από trans-positive και προοδευτικό, το μετέτρεψε σε ένα τρανσφοβικό, ομοφοβικό, ηθικολογικό κήρυγμα. Και μη μου πείτε “ναι, αλλά η εποχή εκείνη…” Ξέρω πώς ήταν εκείνη η εποχή, μου τα έχουν αφηγηθεί οι γονείς μου και ξέρω ότι αυτές οι αντιλήψεις παρέμειναν βαθιά ριζωμένες ως και τις μέρες μας. Όμως αυτό δεν αλλάζει κάτι όσον αφορά το βαθύτατα σεξιστικό μήνυμα του τραγουδιού.
Θα μπορούσε ο Πασχάλης, από το να γράψει αυτούς τους στίχους που δαιμονοποιούν, στοχοποιούν και γελοιοποιούν μια πολύ ταλαιπωρημένη κατηγορία συνανθρώπων μας, που, αν θέλουμε εμείς οι “φυσιολογικοί” να είμαστε ειλικρινείς, πρέπει να παραδεχτούμε επιτέλους ότι δε μας έχουν πειράξει σε τίποτα, να μην τους γράψει και να μην κάνει αυτή τη διασκευή. Θα μπορούσε να ζητήσει ένα άλλο τραγούδι από την εταιρεία για να ερμηνεύσει ή να διασκευάσει. Θα μπορούσε ακόμα, ξέρω’γω, να γεμίσει χώρο στο δίσκο βάζοντας κι από ένα κουπλέ ακόμα στο στιχουργικά και νοηματικά ημιτελές “Ω! Θεέ” ή στην “Ψεύτικη Αλήθεια”. Δεν το έκανε όμως.
